Kebangkitan dan Kejatuhan Empayar Uthmaniyah
Setiap kebangkitan mempunyai perjuangan, dan setiap kejatuhan mempunyai sebab yang sering diselubungi oleh akibat peristiwa tersebut. Matahari Empayar Uthmaniyah, salah satu empayar teragung dalam sejarah, terbit dan bersinar untuk jangka masa yang panjang, tetapi seperti mana-mana dinasti lain, kejatuhannya gelap dan berterusan.
Empayar Uthmaniyah ditubuhkan pada 1299 dan berkembang daripada suku-suku Turki di Anatolia. Orang Uthmaniyah menikmati pengaruh yang ketara pada abad ke-15 dan ke-16 dan berkuasa lebih daripada 600 tahun. Ia dianggap sebagai salah satu dinasti yang bertahan paling lama dalam sejarah empayar pemerintah. Kuasa Uthmaniyah umumnya dilihat sebagai kuasa Islam. Ia dianggap sebagai ancaman oleh orang Eropah Barat. Pemerintahan Empayar Uthmaniyah dianggap sebagai era kestabilan serantau, keselamatan, dan kemajuan. Kejayaan dinasti ini dikaitkan dengan kebolehsuaian mereka terhadap keadaan yang berubah, membuka laluan kepada perkembangan budaya, sosial, agama, ekonomi, dan teknologi.
Sejarah Empayar Uthmaniyah
Empayar Uthmaniyah berkembang merangkumi pelbagai kawasan di wilayah Eropah moden. Ia meliputi Turki, Mesir, Syria, Romania, Makedonia, Hungari, Israel, Jordan, Lubnan, bahagian Semenanjung Arab, dan bahagian-bahagian Afrika Utara pada kemuncaknya. Jumlah kawasan empayar meliputi kira-kira 7.6 juta batu persegi pada 1595. Semasa ia runtuh, sebahagian daripadanya menjadi Turki moden.
Asal Usul Empayar Uthmaniyah
Kerajaan Uthmaniyah itu sendiri muncul sebagai serpihan Empayar Seljuk Turki. Empayar Seljuk diserang oleh pahlawan Turki di bawah pimpinan Osman I pada abad ke-13 yang mengambil kesempatan daripada pencerobohan Mongol. Pencerobohan Mongol telah melemahkan negara Seljuk, dan keutuhan Islam berada dalam bahaya. Selepas kejatuhan Empayar Seljuk, orang Turki Uthmaniyah mendapat kuasa. Mereka mengambil alih negeri-negeri lain bekas Empayar Seljuk, dan secara beransur-ansur, menjelang abad ke-14, semua pemerintahan Turki yang berbeza kebanyakannya diperintah oleh orang Turki Uthmaniyah.
Kebangkitan Empayar Uthmaniyah
Kebangkitan setiap dinasti lebih merupakan proses beransur-ansur daripada secara tiba-tiba. Empayar Turki berhutang kepada kejayaannya kepada kepimpinan cemerlang Osman I, Orhan, Murad I, dan Bayezid I, kepada struktur tersentralisasi, tadbir urus yang baik, wilayah yang sentiasa berkembang, kawalan laluan perdagangan, serta kekuatan ketenteraan yang tersusun dan berani. Kawalan laluan perdagangan membuka pintu kepada kekayaan besar, yang memainkan peranan penting dalam kestabilan dan pengukuhan pemerintahan.
Tempoh Pengembangan Besar
Dengan lebih jelas, Empayar Uthmaniyah mencapai puncaknya dengan penaklukan Konstantinopel, ibu kota Empayar Byzantine. Konstantinopel, yang dianggap tidak tertakluk, dijatuhkan oleh keturunan Osman. Penaklukan ini menjadi asas untuk pengembangan selanjutnya empayar, termasuk ke atas lebih daripada sepuluh negeri berbeza di Eropah dan Timur Tengah. Karya-karya sejarah Empayar Uthmaniyah menyebut era ini sebagai tempoh pengembangan besar. Ramai ahli sejarah mengaitkan pengembangan ini dengan keadaan wilayah yang diduduki yang tidak teratur dan merosot serta kekuatan ketenteraan Uthmaniyah yang maju dan tersusun. Pengembangan berterusan dengan kekalahan Mamluk di Mesir dan Syria. Aljir, Hungari, dan bahagian-bahagian Yunani juga berada di bawah pemerintahan orang Turki Uthmaniyah pada abad ke-15.
Jelas daripada catatan sejarah Empayar Uthmaniyah bahawa, walaupun ia adalah sebuah dinasti, kedudukan hanya pemerintah tertinggi atau sultan adalah diwarisi; yang lain, bahkan golongan elit, terpaksa memperoleh kedudukan mereka. Pada 1520, pemerintahan berada di tangan Suleiman I. Semasa pemerintahannya, Empayar Uthmaniyah semakin berkuasa, dan satu sistem kehakiman yang ketat diiktiraf. Budaya tamadun ini mula berkembang.
Kemerosotan Empayar Uthmaniyah
Kematian Sultan Suleiman I menandakan permulaan era yang membawa kepada kemerosotan dinasti Uthmaniyah. Sebab utama kemerosotan ternyata adalah kekalahan ketenteraan berturut-turut, yang paling ketara ialah kekalahan dalam Pertempuran Lepanto. Perang Rusia-Turki menyebabkan kemerosotan kekuatan ketenteraan. Selepas perang, empayar terpaksa menandatangani beberapa perjanjian, dan empayar kehilangan banyak kemerdekaan ekonominya. Perang Krimea menambah lagi komplikasi.
Sehingga abad ke-18, pusat empayar menjadi lemah, dan pelbagai tindakan pemberontakan menyebabkan kehilangan wilayah yang berterusan. Dengan intrik politik dalam kesultanan, pengukuhan kuasa-kuasa Eropah, dan persaingan ekonomi apabila perdagangan baharu berkembang, Empayar Turki mencapai tahap yang melelahkan dan dirujuk sebagai "Orang Sakit Eropah". Ia dipanggil sedemikian kerana ia telah kehilangan segala keunggulannya, tidak stabil dari segi ekonomi, dan semakin bergantung kepada Eropah. Pengakhiran Perang Dunia I menandakan juga pengakhiran Empayar Uthmaniyah. Nasionalis Turki menghapuskan kesultanan dan menandatangani Perjanjian Sevres.
Kata Akhir
Setiap kebangkitan ada kejatuhannya, tetapi orang Turki Uthmaniyah memerintah selama kira-kira 600 tahun, dan ia mengambil Perang Dunia untuk mengakhirinya. Turki Uthmaniyah masih diingati kerana keberanian mereka, perkembangan dan kepelbagaian budaya, usaha inovatif, toleransi agama, dan keajaiban seni bina. Dasar dan infrastruktur politik yang dibangunkan oleh Turki Uthmaniyah pada zaman akhir masih berfungsi, walaupun dalam bentuk yang dipertingkatkan atau diubah suai.