Een glimp van de geschiedenis
Keizer Justinianus I, beroemd om zijn grootschalige architectonische projecten zoals de Hagia Sophia, gaf opdracht voor de bouw van deze kerk tussen 527 en 536 na Christus. Aanvankelijk heette ze de Kerk van de Heiligen Sergius en Bacchus en ze eerde twee christelijke martelaren. Het unieke ontwerp van de kerk, met een centrale koepel, was destijds baanbrekend en heeft mogelijk invloed gehad op de bouw van de grotere Hagia Sophia.
Na de verovering van Constantinopel door de Ottomanen in 1453 werd de kerk omgebouwd tot een moskee, bekend als Kucuk Ayasofya Camii of de Kleine Hagia Sophia-moskee. Er werd een minaret en een religieuze school aan toegevoegd. Ondanks uitdagingen zoals aardbevingen en vocht, en zelfs dienstdoend als schuilplaats tijdens oorlogen, blijft de moskee een belangrijke historische plek dankzij uitgebreide restauratie-inspanningen.
Architectonisch hoogstandje
Van buitenaf is het ontwerp van de Kleine Hagia Sophia-moskee eenvoudig maar elegant en weerspiegelt het de architectuurtechnieken van die tijd. Het gebouw is achthoekig, met een magnifieke koepel die wordt gedragen door acht pijlers. Wanneer je dichterbij komt, verwelkomt een charmante binnenplaats met een kleine tuin en fontein je, waardoor je kunt pauzeren in een rustige ruimte en kunt genieten van de omgeving.
Binnen ontvouwt zich de grandeur van de moskee. Een arcade met twee verdiepingen langs de noord-, west- en zuidzijde is versierd met groen antiek en rood Synnadisch marmer. Deze zuilen, die het vakmanschap van eeuwenlang tonen, dragen een koepel die is opgedeeld in zestien delen. Een inscriptie in twaalf Griekse hexameters eert keizer Justinianus, zijn vrouw Theodora en de heilige Sergius, wat extra historische betekenis geeft aan het interieur.
Verhalen en legenden
De Kleine Hagia Sophia is weliswaar niet zo legendarisch als haar grotere tegenhanger, maar heeft zeker ook intrigerende verhalen. Eén legende vertelt over keizer Justinianus, die, voordat hij keizer werd, werd beschuldigd van landverraad. Heiligen Sergius en Bacchus verschenen aan keizer Justin I in een droom en pleitten voor Justinianus’ onschuld. Dankbaar voor hun tussenkomst, zwoer Justinianus een kerk te bouwen ter ere van hen, wat leidde tot de totstandkoming van de Kleine Hagia Sophia.
Een ander verhaal benadrukt de architectonische betekenis van de moskee en suggereert dat ze diende als testterrein voor technieken die later werden verfijnd in de grote Hagia Sophia. Hoewel deze legende niet bovennatuurlijk is, benadrukt ze de innovatieve geest van de Byzantijnse architectuur.
Fluisteringen over verborgen schatten binnen de muren van de moskee blijven bestaan en men gelooft dat ze tijdens de Ottomaanse verovering verborgen zijn. Hoewel het bestaan van zulke schatten onzeker blijft, geeft de legende de plek een gevoel van mysterie.