Istanbul là nơi có một số công trình quan trọng nhất của các thời kỳ Byzantine và Ottoman. Hagia Sophia, Cung điện Topkapi, Nhà thờ Hồi giáo Xanh và Nhà thờ Hồi giáo Süleymaniye thường được mô tả là các điểm tham quan của UNESCO, nhưng bản ghi danh chính thức của UNESCO lại hoạt động theo cách hơi khác. UNESCO không liệt kê những địa danh này là các Di sản Thế giới riêng lẻ.
Thay vào đó, Khu vực lịch sử của Istanbul được đăng ký như một tài sản Di sản Thế giới duy nhất. Tài sản này được đưa vào Danh sách Di sản Thế giới của UNESCO vào năm 1985.
Quần thể Di sản Thế giới này bao gồm bốn khu vực thành phần chính.
Trong các khu vực này có nhiều công trình quan trọng từ thời Byzantine và Ottoman,
bao gồm Hagia Sophia, Cung điện Topkapi, Vương cung trường đua ngựa của Constantinople (Hippodrome of Constantinople),
Hagia Irene, Nhà thờ Hồi giáo Süleymaniye, Nhà thờ Hồi giáo Zeyrek và những Bức tường thành lịch sử.
Bốn Khu vực Lịch sử của Istanbul được UNESCO công nhận là gì?
UNESCO chia Khu vực Lịch sử của Istanbul thành bốn khu vực cấu thành chính
nằm trên Bán đảo Lịch sử.
- Công viên Khảo cổ Sultanahmet
- Khu bảo tồn Süleymaniye
- Khu bảo tồn Zeyrek
- Khu vực Vành đai Thành lũy Theodosian
Mỗi khu vực đại diện cho một phần khác nhau trong sự phát triển lịch sử của Istanbul.
Chúng cùng nhau gìn giữ các công trình tôn giáo lớn,
cung điện hoàng gia, các công trình phòng thủ và các khu phố đô thị truyền thống
từ thời kỳ Byzantine và Ottoman.
Nhà thờ Hồi giáo Hagia Sophia
Rất ít địa danh phản ánh lịch sử của Istanbul mạnh mẽ như
Hagia Sophia. Được xây dựng trong giai đoạn 532 đến 537 dưới thời trị vì của Hoàng đế Byzantine Justinian I,
Hagia Sophia đã trở thành một trong những thành tựu kiến trúc tiêu biểu nhất của
Constantinople. Vòm rộng lớn và thiết kế mang tính đổi mới của nó đã ảnh hưởng đến
kiến trúc tôn giáo trong nhiều thế kỷ. UNESCO xác định Hagia Sophia là một trong những kiệt tác kiến trúc độc đáo
góp phần tạo nên Giá trị Phổ quát Nổi bật của
Istanbul Lịch sử. Vị trí của nó tại Sultanahmet cũng khiến nơi đây nằm gần một số
công trình quan trọng khác trong Khu Công viên Khảo cổ.
Nhà thờ Hồi giáo Xanh
Đứng đối diện với Hagia Sophia, Nhà thờ Hồi giáo Xanh,
tên gọi chính thức là Nhà thờ Hồi giáo Sultan Ahmed, là một trong những công trình
của thời Ottoman dễ nhận ra nhất tại Istanbul. Được xây dựng vào đầu thế kỷ 17, nhà thờ Hồi giáo này nổi tiếng với
vòm trung tâm lớn, sáu tháp minare và trang trí nội thất mang đậm dấu ấn lịch sử. UNESCO đưa
Nhà thờ Hồi giáo Xanh vào danh sách các công trình quan trọng tạo thành
một phần của cảnh quan kiến trúc lịch sử của Istanbul.
Cung điện Topkapi
Trong nhiều thế kỷ, Cung điện Topkapi đã đứng ở trung tâm của đời sống đế chế Ottoman. Được thiết lập vào thế kỷ 15 và mở rộng qua các thế kỷ tiếp theo, cung điện bao gồm các sân trong, không gian nghi lễ, các công trình hành chính
và nơi ở của hoàng gia. UNESCO nhấn mạnh Cung điện Topkapi là một phần quan trọng trong đường chân trời lịch sử của Istanbul
và là một trong những ví dụ tiêu biểu về quần thể cung điện Ottoman. Cung điện nằm trong Công viên Khảo cổ,
gần Hagia Sophia
và Hagia Irene.
Đấu trường Hippodrome của Constantinople
Trước khi Quảng trường Sultanahmet trở thành một trong những khu vực thu hút du khách đông đúc nhất của Istanbul,
nơi đây từng là một phần của Đấu trường Hippodrome của Constantinople. Trong thời kỳ Byzantine, Đấu trường là một trong
những không gian công cộng và nghi lễ quan trọng nhất của thành phố. Ở đây diễn ra các cuộc đua xe ngựa,
các nghi lễ của hoàng gia và những cuộc tụ họp lớn của công chúng. Dù phần lớn cấu trúc nguyên bản đã biến mất,
vẫn còn một số công trình kỷ niệm lịch sử
quanh khu vực đấu trường cũ. UNESCO xác định Đấu trường
là một trong những công trình đáng chú ý trong Khu vực Lịch sử của Istanbul.
Nhà thờ Hagia Irene
Nằm trong khuôn viên bên ngoài của Cung điện Topkapi,
Nhà thờ Hagia Irene là một trong những nhà thờ Thiên Chúa giáo (Byzantine) quan trọng còn tồn tại của Istanbul. Kiến trúc của nó mang đến một góc nhìn khác về di sản Byzantine của thành phố và tương phản với các công trình thời Ottoman về sau bao quanh quần thể cung điện. UNESCO đưa Hagia Irene vào danh sách các di tích Byzantine quan trọng được thể hiện trong Khu vực Lịch sử của Istanbul.
Nhà thờ Hồi giáo Suleymaniye
Nhà thờ Hồi giáo Suleymaniye là một trong những kiệt tác lớn
của kiến trúc Ottoman cổ điển. Được thiết kế bởi Mimar Sinan và xây dựng vào thế kỷ 16, quần thể này
chiếm một vị trí nổi bật trên Vịnh Sừng Vàng và vẫn
là một phần quan trọng trong đường chân trời mang tính lịch sử của Istanbul. Quần thể Süleymaniye
bao gồm nhiều hơn rất nhiều so với bản thân nhà thờ Hồi giáo.
Các công trình giáo dục, từ thiện và xã hội là một phần của
quần thể tôn giáo rộng lớn hơn. Khu vực Bảo tồn Khu vực Bảo tồn Süleymaniye nằm xung quanh là một
trong bốn khu vực thành phần của Khu vực Lịch sử của Istanbul.
Nhà thờ Hồi giáo Zeyrek và Khu bảo tồn Zeyrek
Khu bảo tồn Zeyrek là một lớp khác quan trọng trong lịch sử Byzantine và Ottoman của Istanbul. Ở trung tâm là Nhà thờ Hồi giáo Zeyrek, vốn là một phần của Tu viện Pantocrator Byzantine. Khu dân cư xung quanh cũng
lưu giữ các yếu tố của cấu trúc đô thị lịch sử truyền thống của Istanbul. UNESCO công nhận khu vực Zeyrek và quần thể Pantocrator cũ là
một trong bốn thành phần của Khu vực Lịch sử Istanbul. Đối với những du khách đã
khám phá Sultanahmet, Zeyrek mang đến một cách trải nghiệm Bán đảo Lịch sử yên tĩnh hơn.
Tường thành Theodosian
Kéo dài dọc theo phía tây của Bán đảo Lịch sử, Tường thành Theodosian
từng tạo thành một trong những hệ thống phòng thủ quan trọng nhất của Constantinople.
Các bức tường chủ yếu có niên đại từ thế kỷ thứ 5 và đã bảo vệ
kinh đô Byzantine khỏi các cuộc tấn công tiến từ phía tây. UNESCO ghi nhận tầm quan trọng của
Bức tường thành đối với sự phát triển của
kiến trúc quân sự. Khu vực dọc theo cả hai bên của
các bức tường tạo thành một
trong bốn khu thành phần chính thức của tài sản Di sản Thế giới. Những
đoạn còn tồn tại đến ngày nay vẫn có thể được nhìn thấy và
cho người xem cảm nhận được quy mô của
Constantinople cổ đại.
Chora
Gần với Thành lũy lịch sử, Chora, trước đây là
Nhà thờ Đức Chúa Cứu Thế ở Chora, đặc biệt được biết đến với
các bức khảm Byzantine và tranh vẽ. Những tác phẩm còn tồn tại
là một trong những ví dụ quan trọng nhất về di sản nghệ thuật Byzantine muộn
của Istanbul. UNESCO đặc biệt nhắc đến nhà thờ Chora cũ cùng với
các bức khảm và tranh vẽ khi mô tả các công trình được thể hiện trong
Khu vực lịch sử của Istanbul. Chora đặc biệt đáng để tham quan đối với những du khách
quan tâm đến nghệ thuật Byzantine,
kiến trúc tôn giáo và lịch sử của Constantinople.
Trước tiên, bạn nên ghé thăm những điểm tham quan UNESCO nào?
Nếu đây là lần đầu bạn đến Istanbul,
Sultanahmet là nơi dễ bắt đầu nhất.
Nhà thờ Hồi giáo Hagia Sophia, Nhà thờ Hồi giáo Xanh, Cung điện Topkapi, Hagia Irene và khu
Hippodrome xưa đều tập trung ở cùng một khu vực của Bán đảo Lịch sử. Có thêm thời gian, hãy tiếp tục đi về phía Süleymaniye và Zeyrek trước khi khám phá
Chora và các đoạn còn tồn tại của Vùng tường thành lịch sử trên đất liền. Cùng với nhau, những địa điểm này cho thấy
các công trình Byzantine và Ottoman đã định hình
cảnh quan lịch sử và đường chân trời đặc sắc như thế nào, qua đó giúp Istanbul
có được vị trí trong Danh sách Di sản Thế giới của UNESCO.